Planeet Zee

Trailer Film Deepsea Challenge door regisseur James Cameron (c) National Geographic

James Cameron, de regisseur die in de Deepsea Challenger onderzeeër in 2012 naar het diepste punt op aarde afdaalde, concludeerde dat de oceaanbodem een ‘steriele, bijna woestijnachtige plek’ was. Op zijn tocht door de bijna 11 km diepe Marianentrog was er nauwelijks leven te bespeuren. Andere bezoeken aan de diepzeebodem onthullen net dat de biodiversiteit er op zijn minst even rijk kan zijn dan in de kustwateren. Het hangt ervan af waar je precies gaat kijken.  Er komen in de diepzee immers diverse bodemvormen voor gaande van continentale hellingen, diepe canyons, vlakke abyssale vlaktes, onderzeese bergketens, koude moddervulkanen,  …  (zie Lesmodule Oceaanlandschappen). 

Het sediment op de oceaanbodem bestaat voor een groot deel uit zeesneeuw. (c) Nature Geoscience Glud

Het grootste deel van de oceaanbodem is bedekt met dikke lagen modder (zeer fijne sediment deeltjes). Afglijdingen en stromingen zorgen dat het bodemmateriaal op de ene plaats dikker is dan de andere. Het bodemmateriaal is meer dan sedimentdeeltjes, het bestaan ook uit zeesneeuw, overblijfselen van dode organismen als algen en zoöplankton, uitwerpselen, slijm etc... Al deze resten zakken langzaam de diepte in, plakken aan elkaar en vormen zeesneeuwvlokken die opnieuw tot voedsel dienen voor de dieren daar ‘beneden’ (zie Lesmodule Oceaanlandschappen). Zeesneeuw is dus ontzettend belangrijk voor de diepzeevoedselketen. De voedingsstoffen worden uit het water gefilterd door sponzen, zeelelies, anemonen en koudwaterkoralen die zich aan een stenige ondergrond hebben vastgehecht en dient ook als voedsel voor zee-egels, zeeslakken, zeesterren, krabben, garnalen, wormen, bodem-etende vissen en  zelfs bacteriën.

Onderzoekers zijn verrast hoeveel microbieel leven er nog in zulk onherbergzaam gebied als de Marianentrog te vinden is. Bacteriën doen zich tegoed aan de regen aan dood materiaal. Ze weten op de meest onmogelijke plekken op aarde te overleven (zie Black smokers), zelfs waar er amper zuurstof te vinden is.