Planeet Zee

Klein plastic; ook groot probleem?

 
Microplastics aangetroffen in het zand aan de Belgische kust.
Er werden tot 390 deeltjes per kg zand aangetroffen.
© Michiel Claessens, Onderzoeksgroep Milieutoxicologie, UGent
 
Microplastic lijkt in vergelijking met grote stukken plastic op het eerste zicht heel wat minder schadelijk, maar deze minuscule deeltjes zorgen voor heel andere problemen. Het micro-formaat maakt microplastic juist macro-gevaarlijk.
 
Microplastics vervuilen het zeezand en het water in steeds grotere concentraties. Ze werden ondertussen in de meest afgelegen delen van de oceaan teruggevonden, tot 5000 m diepte. Daarenboven zijn ze al in de voedselketen beland. Microplastics worden aanzien voor voedseldeeltjes, of worden door filtervoeders gewoon samen met al de rest uit het water gefilterd. Recent Belgisch onderzoek toonde aan dat Noordzeemosselen gemiddeld één deeltje microplastic per gram vlees bevatten. Per portie mosselen, wat ongeveer driehonderd gram mosselvlees bevat, krijg je dus gemiddeld driehonderd stukjes microplastic binnen. Daarnaast zijn er nog  verschillende voorbeelden bekend van soorten die microplastic in hun lichaam hadden, zoals wadpieren, kreeften, zeepokken, stormvogels en zeehonden.
 
Onderzoekers zijn op dit moment volop bezig om uit te zoeken wat de gevolgen zijn van microplastics in de voedselketen. Ondertussen is bekend dat allerlei chemicaliën in zee, zoals pesticiden, dioxines of oestrogenen, zich in veel hogere concentraties dan het omliggende water aan plastic binden. Als een spons zuigen microplastics giftige verbindingen uit het water op. En deze toxines kunnen zich opstapelen in het vetweefsel van zeedieren.  Daarenboven komen er ook schadelijke stoffen zoals bisphenol-A vrij uit de plastics. Vissen die in een laboratorium een mix van polyethyleen en chemische toxines gevoederd kregen, ondervonden ernstige schade aan hun lever. Onderzoekers vermoeden dat de hele kleine deeltjes, die nog met moeite waar te nemen zijn op microscopisch niveau, de nanoplastics, misschien klein genoeg zijn om levende cellen binnen te dringen en ook hier mogelijks de werking ervan te verstoren.
 
 
Een mossel in de hoogst geteste concentratie.
De kleur van het water wordt veroorzaakt door de roze nanoplastics
© WageningenUR